Stopniowanie przymiotników niemieckich

W języku niemieckim wyróżniamy trzy stopnie: równy (der Positiv), wyższy (der Komparativ) i najwyższy (der Superlativ). Przymiotnik w stopniu wyższym i najwyższym podobnie jak przymiotnik w stopniu równym podlega odmianie.

Stopień wyższy
Stopień wyższy tworzymy poprzez dodanie końcówki -er.
W przypadku przymiotników składajàcych się z jednej sylaby, samogłoski a, o, u  bardzo często otrzymują przegłos, na przykład:
alt – älter (stary – starszy)
kurz – kürzer (krótki – krótszy)

Niektóre przymiotniki mają dwie poprawne formy, z przegłsem lub bez. Stopień wyższy przymiotnika gesund (zdrowy)  może brzmieć zarówno gesunder, jak i gesünder.
Przymiotniki kończące się -el  i  -er w stopniu wyższym tracą samogłoskę  -e,  na przykład:
dunkel – dunkler (ciemno – ciemniej)
teuer – teurer (drogi – droższy)
edel - adler ( szlachetny - szlachetniejszy )
Przy porównaniu dwóch osób (przedmiotów) używa się po przymiotniku w stopniu wyższym wyrazu wiążącego  (spójnika) als, np:
Ich bin jünger als mein Freund. Jestem młodszy od mego przyjaciela.

Stopień najwyższy
Stopień  najwyższy tworzymy poprzez dodanie końcówki  -ste lub -este (jeżli przymiotnik z końcówką  -st byłoby trudno wymówić, czyli np. jeżi przymiotnik kończy się takimi spółgłoskami  jak  -d, -t, -s, -ss czy -ß). Przed przymiotnikiem w stopniu najwyższym stawiamy rodzajnik okreśony (lub ewentualnie zaimek dzierżawczy).
gesund (zdrowy) das gesündeste Kind – najzdrowsze dziecko.
jung (młody) die jüngste Frau – najmłodsza kobieta

Stopień najwyższy przymiotnika można również utworzyć w inny sposób. Tym razem jest to jednak forma nieodmienna, nie może ona występować w roli przydawki. Do przymiotnika w stopniu najwyższym dodajemy zatem końcówkę -en, a przed przymiotnikiem zawsze stoi słówko am. Na przykład:
gesund – am gesündesten (zdrowy – najzdrowszy)
Welche Obstarten sind für den Menschen am gesündesten? Jakie gatunki owoców są dla człowieka najzdrowsze?
Er ist der glücklichste Ehemann. On jest najszczęsliwszym mężem.

Przymiotniki o stopniowaniu nieregularnym
gut + besser + der/die/das beste, am besten
dobry – lepszy – najlepszy
hoch + höher + der/die/das höchste, am höchsten
wysoki – wyższy – najwyższy
nah + näher + der/die/das nächste, am nächsten
bliski – bliższy – najbliższy
W drugim przykładzie, w stopniu wyższym, ch zmienia się na h. Dzieje się  tak, ponieważ, głoska h jest w tym przypadku niema. Podobnie dzieje się w trzecim przykładzie.

Odmiana przymiotnika po rodzajniku zerowym

W liczbie mnogiej będzie on oczywiśie wyglądał  identycznie, jak w tabeli przedstawiajàcej odmianę po rodzajniku nieokreślonym, jednak liczba pojedyncza przedstawia się nieco inaczej.

Przypadek                       Liczba pojedyncza                                                                 Liczba mnoga
                                                     Rodzaj męski            Rodzaj  żeński                         Rodzaj nijaki
                                        Maskulinum                        Femininum                             Neutrum
Mianownik                       blauer Hut blaue Jacke blaues Kleid blaue Hosen
Nominativ                        (niebieski (niebieska (niebieska (niebieskie kapelusz) kurtka) sukienka) spodnie)
Dopełniacz                       blauen blauer blauen blauer
Genitiv                             Huts Jacke Kleides Hosen
Celownik                         blauem blauer blauem blauen
Dativ                                Hut Jacke Kleid Hosen
Biernik                             blauen blaue blaues blaue
Akkusativ                         Hut Jacke Kleid Hosen

Odmiana przymiotnika po rodzajniku określonym

W liczbie mnogiej przed przymiotnikiem nie pojawi się rodzajnik nieokreślony, ponieważ nie ma on formy liczby mnogiej.


Uwaga! W liczbie mnogiej po kein i po zaimkach dzierżawczych występuje odmiana jak po rodzajniku okreśonym.
Ten wzór odmiany obowiàzuje równie po liczebnikach głównych, a także po takich zaimkach jak andere (inni / inne), einige (niektórzy / niektóre)
oraz viele (wielu / wiele) – oczywiście tylko w liczbie mnogiej, ponieważ liczebniki główne oraz wymienione zaimki odnoszą się tylko do liczby mnogiej.

Podstawowe informacje o przymiotniku niemieckim.

Przymiotnik w języku niemieckim odmieniamy przez liczby, rodzaje i przypadki.

Między rzeczownikiem a stojącym przed nim przymiotnikiem zachodzi zgodność co do liczby, rodzaju i przypadku. Ponadto przymiotniki w języku niemieckim, podobnie,  jak w języku polskim, są stopniowalne.

Przymiotnik jest odmieniany tylko wtedy, gdy pojawia się w zdaniu w roli przydawki, a więc gdy stoi przed rzeczownikiem, na przykład:
blau – niebieski
Ich will die blaue Jacke kaufen. – Chcę kupić  tę niebieską kurtkę.

Jeżeli przymiotnik występuje w zdaniu w roli orzecznika, nie jest odmieniany:

Die Jacke ist blau. – Ta kurtka jest niebieska.

Zanim odmienimy przymiotnik, musimy wiedzieć, jakiego rodzaju jest towarzyszący mu rzeczownik, w jakim jest przypadku oraz zwrócić uwagę, jaki rodzajnik – określony czy nieokreślony – został  użyty. Wszystko to wpływa na formę przymiotnika. Na przykład:

die blaue Jacke – niebieska kurtka (l.poj., r. ˝., mianownik lub biernik)
ein alter Hund – stary pies (l.poj., r. m., mianownik)
ein ruhiges Kind – spokojne dziecko (l.poj., r. n., mianownik lub biernik)

alt - stary   jung - młody

Przedrostek un-

Dodając do przymiotnika przedrostek  un- powodujemy zmianę jego znaczenia na przeciwne, np:

möglich - unmöglich    - możliwy - niemożliwy

zufrieden - unzufrieden  -  zadowolony - niezadowolony

gesund - ungesund  - zdrowy - niezdrowy

gefährlich - ungefährlich  - bezpieczny -   niebezpieczny

freundlich - unfreundlich - uprzejmy - nieuprzejmy